“LẠM PHÁT” NHẬU

Tác giả: Quốc Việt
Báo Tuổi trẻ Chủ nhật số 41-03

 

Vừa xuống đến sân bay, việc đầu tiên của họ là ghé mua ngay một cái simcard điện thoại di động để tiện liên lạc với bà con, bạn bè tình nghĩa sau mười mấy năm không gặp mặt. Nhưng sử dụng đúng ba ngày, họ đã lặng lẽ “ngâm” nó vào bồn tắm vì quá ... sợ nhậu! Hầu như bất cứ cuộc hẹn hò nào dù ở nhà riêng hay dã ngoại, quán ăn, đều kết thúc bên đống vỏ chai rượu bia.

Đâu đâu cũng nhậu

Có lẽ chưa bao giờ TP.HCM lại “lạm phát“ quán nhậu như hiện nay. Dường như người ta nhậu suốt ngày, suốt tuần. Trong một tuần bảy ngày không có ngày nào mà người ta không nhậu. Có những chầu nhậu kéo dài từ sáng đến tối, lại có những chầu nhậu kéo dài thâu đêm đến sáng. Những con đường bia bọt Thi Sách; cầy tơ Thị Nghè, Hồng Hà; lẩu dê Lê Văn Sỹ, Quang Trung; cháo gà Hải Triều ... một thời định danh, định hình bộ mặt ăn nhậu của thành phố, nay tiếng tăm đã bốc hơi theo sự xuất hiện rầm rộ của hàng ngàn quán nhậu lớn, hơn hẳn về qui mô lẫn chất lượng. hầu như không một “mặt tiền” quan trọng nào của thành phố là chưa bị quán nhậu “xâm lược”. Mươi năm trước, kinh doanh quán nhậu cũng như buôn bán các mặt hàng khác thường phải tập trung theo phố, theo đường, nay xé lẻ một mình, thậm chí lùi vào cả trong hẻm mà vẫn đông khách ...

“Mốt” quán nhậu đang được ưa chuộng nhất là các quán sân vườn. Ở đâu càng có nhiều khoảng không, giếng trời, cửa sổ thông thoáng và cây xanh với trang trí tre nứa, rơm rạ, cuốc cày vừa lạ mắt vừa dân dã là nơi đó đông khách ... Nhiều “làng nướng”, “vườn xanh”, “hoa viên”, “rừng xanh, biển đỏ” đã có qui mô lên đến 300 – 400 bàn. Một tầng chưa đủ, cơi thêm 3-4 tầng, thậm chí đào hầm chui cả xuống đất. Ngày trước, quán nhậu chủ yếu tập trung ở các quận trung tâm, nơi làm việc của công chức và giới kinh doanh, bây giờ tỏa ra cả các vùng ngoại thành. Mới 9g – 10g sáng, các quán nhậu ở quận 12, Hốc Môn, Bình Chánh, quận 9, Thủ Đức đã nhộn nhịp. Dân nội thành ra tìm chút “trăng thanh gió mát” đã đành, ngay cả những nông dân mới bán đất trở thành thị dân cũng miệt mài cụng ly bên bàn nhậu. Các em “sẹc bia” tóc xanh, tóc đỏ lả lướt mời chào.

Tên tuổi cácquán hình như cũng là một nét “văn hóa mới”. “Xưa rồi diễm ơi” cái thời của những bảng hiệu trau chuốt, ngôn từ văn chương, bây giờ càng bình dân, càng quê cỡ “Hai Lúa, Hai Mơ, Cu Tí ...” người ta càng thích.

So với “mốt” sân vườn, nhậu nhẹt trong các quán bar có vẻ trầm kín hơn. Ở trung tâm thành phố, chỉ điểm sơ qua vài con đường như Hai Bà Trưng, Đồng Khởi, Lê Thánh Tôn, Phạm Ngũ Lão ... đã có hàng trăm quán nhậu “trí thức”. Bên cạnh khách Tây vốn là đối tượng chính của các quán này trước đây, thì hiện khách ta lại chiếm đông hơn. Ngoài công chức, doanh nhân ngồi khui rượu ngoại đắt tiền, còn có cả cậu ấm, cô chiêu chưa bao giờ tự kiếm ra được đồng nào. Nếu như các bar ngày trước chủ yếu chỉ kinh doanh rượu, nhạc và vài cô cave thì nay đã nhanh nhạy mở thêm lắm trò. Chí ít là cũng vài bàn bida lỗ có “em út” mặc áo hai dây, trễ ngực làm cơ thủ cò mồi để câu khách ở bên dưới, rồi dăm phòng hát hò “nhạc chết” nhưng có “đào sống ngồi hầu” ...


Lan tràn ở mọi hè phố, ngóc ngách hiện nay là các quán nhậu bình dân, Đã qua rồi những ngày dân nhậu hè phố chỉ biết loanh quanh lai rai rượu trắng với trứng vịt lộn, khô cá đuối dưới ngọn đèn dầu lập lòe. Bây giờ, tiếng là nhậu hè phố, nhưng ở đó vẫn có đủ các thứ mồi lâm, hải, đặc sản. Không chỉ giới bình dân mà ngay cả những dân lắm tiền cũng khoái la cà ở chốn này để tìm cảm giác. Thậm chí vừa nhậu vừa ngó chừng công an để ôm ghế chạy nhưng người ta vẫn thích ngồi. Có những quán nhậu đông đúc đến hàng trăm người, rượu bia chảy ra như suối. Không khí ngoài trời lộng gió vẫn ngột ngạt mùi rượu bia, thuốc lá và mồ hôi. Người ta chen chúc nhau, chỉ cần ai đó say quậy chân, quậy tay là chắc có kẻ văng ngay xuống sông đen. Một buổi tối bên bờ kè kênh Nhiêu Lộc, tôi đã mục kích cảnh các cô gái mặc áo hở rốn, lòi bụng bia ngồi bá vai “cưa đôi’ rượu rắn với cánh mày râu.

Trẻ hóa, sành điệu và “lầy lội!”

Đó là nhận xét của giới chủ quán và cả dân nhậu về đặc điểm chè chén hiện nay. Đã qua rồi cái thời chỉ có dân làm ăn khui rượu ký hợp đồng, giới công chức cà kê bàn chuyện “đại sự” sau giờ làm việc và các văn nghệ sĩ nhâm nhi tìm cảm hứng. Hiện nay, ở bất cứ quán nhậu nào dù bình dân hay cao cấp, người ta cũng có thể nhìn thấy những đệ tử lưu linh còn rất trẻ. Thậm chí cả những áo trắng sinh viên, học sinh cũng gật gù bên bàn rượu bia với đủ lý do “trăm năm trong cõi người ta” như sinh nhật, đỗ đạt, tìm được việc làm thêm và tất nhiên cả chuyện ... thất tình, thi rớt! Một buổi tối ở quán bia tươi P trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, tôi đã tận mắt thấy không dưới 5 – 6 bàn nhậu toàn là những gương mặt 16 – 17. Đặc biệt, ở một bàn còn có cả các cô nữ sinh mặc đồ thể thao trường trung học. Những vại bia gần 1 lít cứ chảy tuồn tuột qua đôi môi “chíp non”. Lát sau, có cô bé ồng ộc cho “chó ăn chè’ ngay trên bàn, nhiều cô khác vẫn tỉnh rụi bĩu môi, rồi dựa đầu vào vai bạn trai, tiếp tục nâng ly “dzô, dzô”. Chuyện bên bàn rượu cứ lộn xộn, không nội dung, chỉ láng máng hình như các cô cậu không buồn, không vui nên dắt nhau vào quán tìm cảm giác “vui, buồn!”

Giới chủ thời nay hiểu rất rõ sự cầu kỳ, khó tính của khách nhậu nên phải ra sức chiều. Từ chuyện trang trí quán theo kiểu trồng bụi chuối ngược đầu, chụp bóng đèn bằng cái nơm cá dưới quê đến “menu” bách tửu hổ lốn cả dân gian, cung đình, lẫn ngoại nhập. Thậm chí họ còn học Tây treo bảng hầm rượu này nọ với bao kiểu chai lọ xếp kín các bức tường. Về bia, “bia lên cơn” đã lụi tàn. Các chủ quán nhậu sân vườn cho biết vài năm gần đây nhiều khách đã chuyển sang “mê” vị bia “ken”, còn tầm trung trung thì cũng Tiger, Sài Gòn “đỏ”, có giá bằng cả thùng “bia lên cơn” ngày trước.

Tuy nhiên, đáng nể nhất vẫn là các món nhậu. Thời của những đầu bếp càng tự do “sáng tác” món ăn bao nhiêu thì quán càng đông khách bấy nhiêu. Ở làng nướng PN, đường Cách Mạng Tháng Tám, menu dày cộm có đến mấy trăm món. Ở một quán nhậu “nhà quê”, quận 2, anh đầu bếp bụng phệ liếc dao tuyên bố con gì ngọ nguậy mà bỏ vào mồm không chết thì quán có tất, từ rắn biển, thằn lằn núi đến bò cạp, kiến mối chiên bơ ... “80 – 90% dân nhậu bây giờ lật thực đơn là tìm “món độc”. Chỉ có “lúa” với các bà các cô là dân nghèo mới gọi gà vịt thôi ... “ - một chủ quán nhậu trên đường Lê Văn Sỹ nhận xét.

Lượng rượu bia tiêu thụ quá lớn. Các bợm uống đến say khướt đã đành, mà ngay cả nhiều dân làm ăn, giới công chức và cánh trẻ cũng khoái cụng ly “tới chỉ”. Rất hiếm khách bước vào quán uống 1–2 cai bia cho ăn ngon miệng như hồi xưa, mà như nhiều chủ quán nhận xét phổ biến là cỡ 5-6 chai, còn 7-8 chai trở lên cũng phải chiếm tỉ lệ 30-35% khách. “Dân nhậu xỉn tại chỗ thì nhiều không thể nhớ nổi. Nhân viên cứ 15 phút, nửa tiếng lại phải vô nhà vệ sinh để dọn dẹp những thứ mà khách đã cho vào bụng không lâu trước đó. Nhiều quán đã phải chuẩn bị cả bãi trống dành cho khách xỉn gửi xe máy đi taxi về ... “. Đặc biệt, “đôi mươi năm trước, nhìn một thanh niên uống hết chục chai bia là chuyện hiếm, nhưng bây giờ đó là chuyện thường ngày, ngay cả với bộ phận thanh niên áo bỏ vào quần, xách cặp đi làm!”.

Theo khảo sát điểm ở một số quán nhậu bậc trung ở quận 1, 3 và Tân Bình, rất ít có chầu nhậu nào có giá thanh toán 200.000 – 300.000 đồng, phổ biến vẫn mức 500.000 – 600.000, còn từ 700.000 – 800.000 trở lên đang có tỷ lệ tăng dần. Các chủ quán quen mặt khách cũng phải lắc đầu: “Có rất nhiều cái biu (bill) “bèo” sau vài giờ say sưa cũng phải trả ngang với mức lương của một ông chủ tịch phường, ngạch của một giáo viên đã còng lưng dạy mười năm. Không hiểu họ lấy tiền ở đâu ra mà nhậu dữ vậy?”.
 



Trên đây là một bài phóng sự được đăng trên báo Tuổi trẻ tuần rồi. Gởi các ông bạn nhậu - đặc biệt là các ông bạn ở nước ngoài - để góp thêm phần lộn xộn vào cuộc nhậu đang diễn ra trên các trang mail.


Bài phóng sự này sẽ cho các bạn ở nước ngoài hình dung phần nào về một khía cạnh của cuộc sống bình thường trong nước. Không riêng gì ở Sài Gòn mà hầu như chỗ nào cũng có tình trạng tương tự như thế. Có thể gọi đây là một thói xấu đặc trưng cho những quốc gia mà sự nghèo kém đã kéo dài nhiều năm, nay đang đứng trước ngưỡng cửa của sự phát triển ...


Tỉnh lẻ nhỏ bé của tôi cũng có sinh hoạt giống như thế, ban đầu tôi nghĩ rằng chỉ có vùng nông thôn xa xôi lạc hậu, suốt ngày người ta không biết làm gì ngoài nhậu. Nhưng rồi dần dần đi nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều giới trong các bàn nhậu, từ người nông dân nghèo hèn đến các bậc trí thức cao sang, tôi hiểu rằng không phải chỉ có thất nghiệp dốt nát người ta mới sinh ra nhậu nhẹt, bởi vì như các bạn đã đọc trong bài phóng sự trên, bây giờ người ta nhậu vì nhiều lý do, đối tượng tham gia bàn nhậu cũng đa dạng, và hình thức nhậu cũng thật phong phú, nội dung tiệc nhậu lại càng cầu kỳ phức tạp.


Có vài lần tôi nhậu chung với những nghệ sỹ tên tuổi trong những nhà hàng tuy không phải là sang trọng nhất nhì Sài Gòn, nhưng cũng thuộc hàng có hạng. Họ cũng say ngửa nghiệng, cũng tranh nhau nói, tranh nhau cọ quậy tay chân, và có cả việc cởi phăng áo ra khi quá nóng. Vậy mà trên TV, trên màn ảnh họ là những nhân vật đáng nể ...


Tôi đến Mỹ Tho, một thành phố êm đềm bên bờ sông Tiền, nơi mà xưa kia có tiếng với ngôi trường trung học sản sinh nhiều bậc trí giả cho đất nước, hay tôi về Vĩnh Long đất học của miền Tây, đến với Đà Lạt của phong cảnh thiên nhiên hữu tình với bao văn nhân nho nhả, vậy mà chỗ nào người ta cũng nhậu giốnng như nhau.


Công chức như tôi hầu như tuần nào cũng có cơ hội đụng đến rượu bia. Ít thì 1 -2 lần, còn nhiều có khi hàng ngày, và rất ít khi không uống giọt rượu nào trong suốt 6 ngày làm việc. Cũng có vài vị công chức ngày nào cũng nhậu, có vị còn nhậu 1 ngày từ 2 bàn nhậu trở lên. Đôi khi tôi không hiểu nổi bằng cách nào họ có thời gian và sức khỏe để nhậu nhiều như thế.


Vậy các bạn hỏi tôi có phải trong tỉnh bạn làm việc, công chức là số đông trong các bàn nhậu. Không hẳn vậy, đông nhất phải kể đến những người làm nghề lái buôn (tôi muốn nói đến những người đi buôn qua lại giữa các vùng các tỉnh, giữa biên giới và nội địa). Họ buôn nông sản, hàng tiêu dùng qua biên giới, và cũng buôn đủ thứ từ biên giới về Sài Gòn. Kế đó là những người trong ngành thuế vụ, công an, thầu xây dựng ... Công chức đi nhậu cũng chia ra làm nhiều loại tùy theo địa vị của họ trong bộ máy nhà nước, tùy theo ngành nghề mà họ đang làm, và cũng từ đó có người nhậu bình dân trong các quán cóc ven bờ sông, ngắm nhìn thiên hạ mà bàn thế sự, cũngcó người nhậu trong các nhà hàng sang trọng vì nhiều lý do khác nhau.


Nói như thế không có nghĩa là ai làm công chức đều có tật nhậu nhẹt. Cũng có rất nhiều người làm việc suốt đời trong bộ máy nhà nước song không hề biết đến một giọt rượu nào. Bản thân tôi, do đặc tính nghề nghiệp phải tiếp xúc với nhiều người mà gần như trở thành cái lệ, là dùng bàn nhậu như là một cách bôi trơn công việc. Tuy nhiên với sự cảnh giác cần có của người làm kỹ thuật, tôi đã làm việc hơn 25 năm, gặp biết bao thăng trầm của thế sự, rất may là chưa bị tai nạn nào nghiêm trọng. Tôi vẫn dặn lòng rằng đừng bao giờ "say" dù có đôi khi rượu làm cho mình có thể say.


Trong câu chuyện nhậu nhẹt này, hình như theo tôi chỉ có Bà Bảy bán bia là có lợi nhất. Có ai đồng ý với tôi không.


Tiện đây xin chú giải vài từ mới trong bài phóng sự trên cho các bạn ở nước ngoài biết. (Các bạn trong nưóc thì đã quen rồi phải không?)


- "Hai Lúa", "lúa": từ mới xuất hiện khoảng 5 năm trở lại đây, dùng để chỉ (ngụ ý xem thường) người dân vùng nông thôn, ít hiểu biết.


- "Nhạc chết": nghĩa đen là ngược lại với nhạc sống- tức là các show nhạc được biểu diễn trực tiếp (live) cho người xem. Nghĩa trong bài ý nói đến việc người ta mở nhạc (karaoke) trên màn hình, nhạc chạy theo nhạc không ai thèm quan tâm thưởng thức hoặc cùng hát theo (karaoke), mà người ta đang quan tâm đến các cô gái "sống động" kề cận bên. Nhớ khi trước có ai đó hỏi về một loại bia đặc biệt trong nước, bia uống ra sao không biết nhưng có rất nhiều ông rất mê, chính là loại "bia" này đây.


- "Bèo": chỉ sự thấp kém về giá trị và số lượng.
 

***

 

Uyền và Thắng,


Cảm ơn về 2CD, tao đã nhận đầy đủ cách nay 3 ngày. Họ mang đến tận chỗ làm việc. Khi nào tao cần tài liệu nào mà trong nước không có, tao sẽ mail chi tiết cụ thể, tụi bây giúp tao tìm nghen.


À Uyền ơi, con gái tao nó khen chữ của Bác Uyền viết thật to, đẹp và rất dễ đọc (vì nó cũng cận thị như tao mà - 3 diop đó).


Chào!

 

Nhụy